Pałac Branickich w Białymstoku
Architektura w Białymstoku: Pałac Branickich w Białymstoku
W czasie, gdy w każdym niemal mieście walczy się o powierzchnię pod nowe budynki, istnieje segment rynku budowlanego, który bywa nie tylko problemem, ale i wyzwaniem. Mam na myśli adaptację już istniejących obiektów do nowych celów. Podstawowym problemem bywa tu często uregulowanie praw własności, gdyż niejednokrotnie właścicielami są ludzie, którym utracili swoje majątki w okresie II wojny światowej lub PRL-u. Jednak część z takich budowli jest już na stałe własnością państwa i mogą być wykorzystane, jako placówki użyteczności publicznej.
Jednym z takich obiektów jest zabytkowy Pałac Branickich znajdujący się w Białymstoku na ulicy Kilińskiego 1 w parku w centrum miasta. Od końca II wojny światowej mieści się w nim Akademia Medyczna, jednak nie przestaje być muzeum i jest w części dostępny dla zwiedzających.
Początki pałacu sięgają XVI wieku. Murowany w stylu gotycko-renesansowym zamek został zbudowany przez królewskiego architekta Hioba Bretfusa, znanego z budowy Zamku Dolnego w Wilnie, dworu królewskiego w Knyszynie, oraz modernizacji i rozbudowy Starego Zamku w Kamieńcu Podolskim czy zamku w Tykocinie. Do dziś z ówczesnego charakteru budowli niewiele się już zachowało. Przez pewien czas był własnością hetmana Stefana Czarnieckiego. Później znalazł się w rękach rodu Branickich i w latach 1691-1697 został odnowiony w stylu barokowym, zmieniając całkowicie swe oblicze. Odpowiedzialny za tę odnowę był Tylman z Gameren, holenderski inżynier szczycący się budową pałacu Krasińskich w Warszawie a także rezydencji prymasa Michała Radziejowskiego w Nieborowie.
Wokół pałacu znajduje się park i ogrody położone na dwóch tarasach. Utrzymane są w stylu francuskim z licznymi rzeźbami, klombami, fontannami i angielskim z altankami, pawilonami, belwederami i bulwarami. Całość tworzy zespół pałacowo-parkowy, a dodatkowymi atrakcjami są oranżerie, sadzawki czy wodospady.
W swojej historii pałac gościł wiele znamienitych osobistości jak królowie August II, August III, Stanisław August Poniatowski, cesarz Józef II Habsburg, król Ludwik XVIII, biskup Ignacy Krasicki i wielu innych. Tu mieściła się pierwsza w Polsce uczelnia wojskowa - Wojskowa Szkoła Budownictwa i Inżynierii założona w 1754 roku.
W okresie II wojny światowej uległ dość poważnym zniszczeniom, jednak został odrestaurowany. Prace nad przywróceniem mu dawnej świetności trwały długo i były przerywane z powodu braku pieniędzy. W ostatnich latach przeszedł ostatecznie gruntowną renowację przy wykorzystaniu środków z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego.
Podsumowując chcę podkreślić, że Pałac Branickich jest dziś jednym z najlepiej zachowanych obiektów epoki saskiej i zwany jest Wersalem Podlasia, Wersalem Północy lub po prostu Polskim Wersalem. Jest to zasługa zarówno starań i dbałości renowatorów i konserwatorów zabytków jak i władz Białegostoku, które z troską i zaangażowaniem zajęły się tą perłą architektury, czym zasłużyły się trwale kulturze, a ich godna naśladowania postawa winna być wzorem dla innych.
|
|
|
|
nieruchomości
architektura
aktualności
przepisy prawne
porady
